Wat is een begrippenmodel?

Een begrippenmodel legt vast welke termen binnen een domein worden gebruikt, wat ze betekenen en hoe ze zich tot elkaar verhouden. Het is daarmee de semantische basis onder elk informatiemodel: het zorgt ervoor dat iedereen dezelfde taal spreekt.

Waar een informatiemodel beschrijft hoe gegevens worden gestructureerd, beschrijft een begrippenmodel wat die gegevens betekenen. Die scheiding is bewust: betekenis verandert minder snel dan technische structuur en is relevant voor een breder publiek.

Waarom een begrippenmodel?

Overheidsorganisaties wisselen gegevens uit met tientallen ketenpartners. Zonder gedeelde begrippen ontstaat verwarring: dezelfde term kan in verschillende contexten iets anders betekenen, of verschillende termen verwijzen naar hetzelfde concept. Een begrippenmodel voorkomt dit door voor elk domeinbegrip één gezaghebbende definitie vast te leggen. Dat levert eenduidigheid, traceerbaarheid naar bronnen, interoperabiliteit met externe begrippenkaders en machine-leesbaarheid op.

NL-SBB als basis

Het GBO-begrippenkader wordt opgesteld conform NL-SBB (Standaard voor het Beschrijven van Begrippen), de Nederlandse overheidsstandaard voor het beschrijven van begrippen. NL-SBB is een profiel bovenop SKOS (Simple Knowledge Organization System), de W3C-standaard voor begrippenkaders en thesauri. SKOS biedt het basisvocabularium; NL-SBB vult dit aan met afspraken voor de Nederlandse overheidspraktijk, zoals verplichtingen rond definitie en bronverwijzing en de eis dat toelichtingen begrijpelijk zijn op taalniveau B1.

Door NL-SBB te volgen sluit het begrippenkader aan bij andere overheids-begrippenkaders en kan het worden opgenomen in de stelselcatalogus.

Verder nog nader uit te werken

Het begrippenmodel moet nog nader vorm worden gegeven.