GBO-Toestemmingenmodel¶

Het toestemmingenmodel beschrijft de verleende toestemming: de vergunning of ontheffing die een gemeentelijk bestuursorgaan aan een houder heeft verleend, met de gegevens die per vergunningsoort verschillen. Het staat naast het kernmodel, dat de landelijke basisregistraties beschrijft, en naast het voorzieningenmodel, dat de uitwisseling beschrijft. De canonieke bron is het LinkML-schema toestemmingen.yaml, in de modelbron onder publicatie/linkml/.

Het model heeft een eigen ontologie-namespace, https://lod.gbo-semantiek.nl/toestemmingen/ (prefix gbotm:), en wordt als eigen artefact gepubliceerd: GBO-Toestemmingen.ttl en GBO-Toestemmingen-Shapes.ttl.

Herkomst

Dit model is de GBO-vertaling van de pilotversie van het GGM-wijzigingsvoorstel Toestemming en Product. Klassenamen, attributen en definities volgen dat voorstel; de afwijkingen staan hieronder onder Pilot-vereenvoudigingen. Het voorstel zelf laat na de pilot alle klassen doorgroeien naar Model Dienstverlening, Model Vergunningen en Model Parkeren; GBO neemt die indeling niet over, maar houdt de klassen wel herkenbaar.

Waarom een eigen objecttype¶

In het huidige gemeentelijke gegevenslandschap bestaat een verleende vergunning alleen als besluit in een zaak. Voor drie vragen is dat te weinig:

"Mijn vergunningen" tonen aan de houder, met geldigheid en status.
Toezicht op straat: een BOA, markt- of havenmeester controleert een vergunning op kenteken, standplaats of ligplaats.
De vergunning in de wallet: een digitale toestemming die de houder kan tonen, vraagt niets bijzonders van het gegevensmodel, alleen dat de vergunning een eigen, goed gedefinieerd objecttype is met houder, geldigheid, status en typespecifieke attributen.

Het besluit blijft de juridische handeling; de toestemming is het resultaat. Zij ontstaat door een besluit in een zaak, heeft daarna een eigen levensloop en kan door latere besluiten worden gewijzigd of ingetrokken.

Eén generiek objecttype¶

Vergunning en ontheffing zijn allebei beschikkingen (Awb art. 1:3). Zij verschillen in normstructuur — "verbod behoudens vergunning" tegenover "algemeen verbod met individuele uitzondering" — maar niet in de gegevens die zij dragen. Daarom kent het model één generiek objecttype Toestemming, met de juridische soort als kenmerk in plaats van een klasse per juridische vorm.

Toestemming is niet abstract: vergunningsoorten zonder eigen klasse (collectevergunning, kampeerontheffing, geluidsontheffing) worden als generieke toestemming vastgelegd, met de soort in het veld producttype. Alleen soorten met eigen gegevens die een aparte klasse rechtvaardigen, krijgen een specialisatie.

Pilot-vereenvoudigingen¶

Vier bewuste afwijkingen ten opzichte van het wijzigingsvoorstel, alle terug te draaien zonder gegevensverlies:

Onderwerp	In het voorstel	In dit model	Waarom
Zaak, Besluit, Document	relaties naar RGBZ-objecttypen	identificatie-tekstvelden `zaak`, `besluit`, `document`	RGBZ-Zaak, -Besluit en -Document zijn nog niet in GBO gemodelleerd
Producttype	relatie "is van" naar objecttype `Producttype`	tekstveld `producttype` met code of naam	de catalogus valt buiten de pilot
`soortToestemming`	kenmerk van `Producttype`	attribuut op `Toestemming`	zolang producttype tekst is, zou het onderscheid vergunning/ontheffing anders nergens vastliggen
Houder	`Rechtspersoon` (RSGB)	`NatuurlijkPersoon` (kernmodel)	de pilot gaat over vergunningen aan personen; geldt ook voor vervanger en organisator

Twee klassen uit het wijzigingsvoorstel staan niet in dit model:

Parkeervergunning blijft in de pilot ongewijzigd en erft niet van Toestemming; zij hoort bij Model Parkeren en is geen GBO-objecttype. Een bewonersparkeervergunning kan wel als generieke Toestemming met producttype "parkeervergunning" worden vastgelegd, met kenteken en gebied in omschrijving en locatieOmschrijving.
Ventvergunning staat wel in het voorstel maar niet in het pilot-diagram en volgt in een tweede slag.

De pilot legt geen bitemporele historie vast: de levensloop van een toestemming loopt via status, datumStart en datumEinde. Het Voorkomen-mixin uit het hoofdmodel wordt daarom niet toegepast.

Objecttypen en relaties¶

classDiagram class Toestemming { +Identificatie identificatie +Tekst producttype +SoortToestemming soortToestemming +Productstatus status +Datum datumStart +Datum datumEinde +Tekst omschrijving +Tekst locatieOmschrijving +Tekst voorschriften +Identificatie zaak +Identificatie besluit +Identificatie document } class NatuurlijkPersoon { +Tekst geslachtsnaam } class Evenementenvergunning { +Tekst soortEvenement +Tekst tijdvakPerDag +DatumTijd opbouwVanaf +DatumTijd afbouwTot +Numeriek maximaalAantalBezoekers +Tekst risicoklasse +Tijd eindtijdMuziek +Indicatie alcoholverstrekking } class Straatartiestenontheffing { +Tekst soortOptreden +Tekst dagen +Tekst tijdvak +Indicatie versterktGeluid +Numeriek aantalPersonen } class Standplaatsvergunning { +SoortStandplaats soortStandplaats +Tekst branche +Tekst verkoopwaren +Tekst dagen +Tekst tijdvak +Tekst afmetingen } class Marktvergunning { +Tekst markt +SoortMarktplaats soortMarktplaats +Tekst standplaatsnummer +Tekst branche +Tekst marktdagen +Numeriek frontbreedte } class Gehandicaptenparkeerkaart { +Identificatie kaartnummer +SoortGehandicaptenparkeerkaart soortKaart } class Parkeerontheffing { +Tekst soortOntheffing +Kenteken kenteken +Tekst gebied +Tekst tijdvak } class Ligplaatsontheffing { +Numeriek stickernummer +Tekst ligplaatsaanduiding } class OpenbareActiviteit { +Tekst evenementnaam +Datum datumStart +Datum datumEinde +Tekst locatieOmschrijving +Tekst status } class Vaartuig { +Tekst naamVaartuig +Identificatie registratienummer +Tekst kleur +Decimaal lengte +Decimaal breedte +Decimaal hoogte } Toestemming "*" --> "1" NatuurlijkPersoon : houder Toestemming <|-- Evenementenvergunning Toestemming <|-- Straatartiestenontheffing Toestemming <|-- Standplaatsvergunning Toestemming <|-- Marktvergunning Toestemming <|-- Gehandicaptenparkeerkaart Toestemming <|-- Parkeerontheffing Toestemming <|-- Ligplaatsontheffing Evenementenvergunning "*" --> "1" OpenbareActiviteit : betreft Ligplaatsontheffing "*" --> "1" Vaartuig : betreft Marktvergunning "*" --> "*" NatuurlijkPersoon : vervanger OpenbareActiviteit "*" --> "1" NatuurlijkPersoon : organisator

Toelichting objecttypen¶

Toestemming¶

Een door een bestuursorgaan aan een houder verleende toestemming om een activiteit te verrichten of een situatie in stand te houden die zonder die toestemming niet is toegestaan. Elke specialisatie erft deze kern en voegt alleen toe wat voor die soort specifiek is.

Attribuut	Type	Kard.	Toelichting
`identificatie`	Identificatie	1	Unieke identificatie (kenmerk of vergunningnummer) van de gemeente. Unieke aanduiding.
`producttype`	Tekst	1	De vergunningsoort als code of naam uit de producten- en dienstencatalogus.
`soortToestemming`	SoortToestemming	0..1	De juridische soort: vergunning, ontheffing, vrijstelling en verder.
`status`	Productstatus	1	Status in de levensloop.
`datumStart`	Datum	0..1	Datum waarop de toestemming ingaat.
`datumEinde`	Datum	0..1	Einde van de geldigheid; afwezig betekent onbepaalde tijd.
`omschrijving`	Tekst	1	De toegestane activiteit of het toegestane gebruik, zoals in het besluit verwoord.
`locatieOmschrijving`	Tekst	0..1	Locatie of gebied waarvoor de toestemming geldt.
`voorschriften`	Tekst	0..1	Verbonden voorschriften en beperkingen.
`zaak`	Identificatie	0..1	De zaak waarin de toestemming is aangevraagd en verleend.
`besluit`	Identificatie	1..*	Het verleningsbesluit en latere wijzigings-, verlengings- of intrekkingsbesluiten.
`document`	Identificatie	0..*	De vergunning als document, aanhangsels, tekeningen.

Relatie	Naar	Kard.	Toelichting
`houder`	NatuurlijkPersoon	1	De persoon aan wie de toestemming is verleend.

Evenementenvergunning¶

Toestemming van de burgemeester voor het organiseren van een evenement: een voor publiek toegankelijke verrichting van vermaak op of aan de weg of in de openbare ruimte (Model-APV art. 2:25). De geldigheid omvat de evenementdag of -dagen inclusief op- en afbouw.

Attribuut	Type	Kard.	Toelichting
`soortEvenement`	Tekst	1	Muziekevenement, braderie, optocht, sportevenement, buurtfeest, kermis, circus.
`tijdvakPerDag`	Tekst	0..1	Tijden waarbinnen het evenement per dag mag plaatsvinden.
`opbouwVanaf`	DatumTijd	0..1	Tijdstip vanaf wanneer de opbouw is toegestaan.
`afbouwTot`	DatumTijd	0..1	Tijdstip waarop de afbouw gereed moet zijn.
`maximaalAantalBezoekers`	Numeriek	0..1	Maximaal aantal gelijktijdig aanwezige bezoekers.
`risicoklasse`	Tekst	0..1	A is regulier, B is aandacht, C is risicovol.
`eindtijdMuziek`	Tijd	0..1	Uiterste tijdstip voor versterkte muziek.
`alcoholverstrekking`	Indicatie	0..1	Indicatie dat zwak-alcoholhoudende drank wordt verstrekt.

Relatie	Naar	Kard.	Toelichting
`betreft`	OpenbareActiviteit	1	Het evenement zelf.

Het evenement is een eigen ding omdat het meerdere besluiten kan kennen: de evenementenvergunning, een ontheffing op grond van Alcoholwet art. 35 en een verkeersbesluit. De vergunning verwijst ernaar en herhaalt naam, data en organisator niet.

Straatartiestenontheffing¶

Ontheffing van de burgemeester van het verbod om als straatartiest, straatfotograaf, tekenaar, filmoperateur of gids op te treden op aangewezen wegen, dagen en uren (Model-APV art. 2:9). De houder is de artiest; bij een groep de contactpersoon. De aangewezen wegen staan in het geërfde locatieOmschrijving.

Attribuut	Type	Kard.	Toelichting
`soortOptreden`	Tekst	1	Muziek, zang, levend standbeeld, acrobatiek, portrettekenen, rondleiding, straatfotografie.
`dagen`	Tekst	0..1	Dagen of data waarop mag worden opgetreden.
`tijdvak`	Tekst	0..1	Tijden waarbinnen mag worden opgetreden.
`versterktGeluid`	Indicatie	1	Indicatie dat geluidsversterking is toegestaan.
`aantalPersonen`	Numeriek	0..1	Aantal personen dat gezamenlijk optreedt.

Standplaatsvergunning¶

Toestemming van het college voor het innemen of hebben van een standplaats: een vaste plaats op of aan de weg of op een andere openbare plaats, buiten een markt (Model-APV art. 5:17–5:18). De standplaatslocatie staat in het geërfde locatieOmschrijving.

Attribuut	Type	Kard.	Toelichting
`soortStandplaats`	SoortStandplaats	1	Vast, seizoensgebonden of incidenteel.
`branche`	Tekst	1	Vis, bloemen, oliebollen, ijs, snacks, kerstbomen.
`verkoopwaren`	Tekst	0..1	Nadere omschrijving van goederen of diensten.
`dagen`	Tekst	1	Dagen waarop de standplaats mag worden ingenomen.
`tijdvak`	Tekst	0..1	Tijden waarbinnen de standplaats mag worden ingenomen.
`afmetingen`	Tekst	0..1	Toegestane afmetingen van de verkoopinrichting in meters.

Marktvergunning¶

Toestemming van het college voor het innemen van een standplaats op een door de gemeente ingestelde warenmarkt (Model Marktverordening art. 2 e.v.; Gemeentewet art. 160). Een vaste standplaats geldt doorgaans voor onbepaalde tijd, een dagplaats voor één marktdag.

Attribuut	Type	Kard.	Toelichting
`markt`	Tekst	1	Naam of aanduiding van de markt.
`soortMarktplaats`	SoortMarktplaats	1	Vaste standplaats, dagplaats of standwerkersplaats.
`standplaatsnummer`	Tekst	0..1	Nummer van de standplaats op de markt.
`branche`	Tekst	1	Groente en fruit, kaas, textiel.
`marktdagen`	Tekst	1	Dagen waarop de vergunning geldt.
`frontbreedte`	Numeriek	0..1	Toegewezen frontbreedte in meters.

Relatie	Naar	Kard.	Toelichting
`vervanger`	NatuurlijkPersoon	0..*	Personen die de houder bij afwezigheid mogen vervangen.

Gehandicaptenparkeerkaart¶

Kaart volgens Europees model, verstrekt aan een persoon met een beperking of aan een instelling, die recht geeft op het gebruik van gehandicaptenparkeerplaatsen (BABW art. 49–55; Regeling gehandicaptenparkeerkaart). Formeel geen vergunning maar een Europees erkend bewijs dat van parkeerverboden ontheft; daarom soortToestemming "ontheffing". De kaart is persoonsgebonden, niet voertuiggebonden, en geldt maximaal vijf jaar.

Attribuut	Type	Kard.	Toelichting
`kaartnummer`	Identificatie	1	Nummer zoals op de kaart vermeld, uniek per kaart.
`soortKaart`	SoortGehandicaptenparkeerkaart	1	Bestuurder, passagier of instelling.

Medische gegevens zoals het keuringsadvies worden niet vastgelegd.

Parkeerontheffing¶

Ontheffing van het college van een parkeerverbod, een parkeerschijfzone of een geslotenverklaring voor een bepaald voertuig (RVV 1990 art. 87; Model-APV art. 5:2–5:8).

Attribuut	Type	Kard.	Toelichting
`soortOntheffing`	Tekst	1	Blauwe zone, voetgangersgebied, milieuzone, grote voertuigen, autobedrijf, reclamevoertuig.
`kenteken`	Kenteken	0..1	Kenteken van het voertuig waarvoor de ontheffing geldt.
`gebied`	Tekst	0..1	Zone of gebied waar de ontheffing geldt.
`tijdvak`	Tekst	0..1	Dagen en uren waarop de ontheffing geldt.

Ligplaatsontheffing¶

Toestemming om met een vaartuig een ligplaats in te nemen op of in openbaar water waar een ligplaatsverbod geldt (Model-APV art. 5:25). Bestaande GGM-klasse die in de pilotversie van Toestemming gaat erven.

Attribuut	Type	Kard.	Toelichting
`stickernummer`	Numeriek	0..1	Nummer van de afgegeven sticker of het vignet.
`ligplaatsaanduiding`	Tekst	0..1	Steiger, kade of nummer van de ligplaats.

Relatie	Naar	Kard.	Toelichting
`betreft`	Vaartuig	1	Het vaartuig waarvoor de ontheffing is verleend.

Ondersteunende objecttypen¶

OpenbareActiviteit is een voor publiek toegankelijke activiteit in de openbare ruimte, met naam, tijdvak, locatie en organisator. Zij bestaat los van de vergunning omdat één evenement meerdere besluiten kan kennen.

Attribuut	Type	Kard.	Toelichting
`evenementnaam`	Tekst	1	Naam waaronder de activiteit wordt aangekondigd.
`datumStart`	Datum	0..1	Datum waarop de activiteit begint.
`datumEinde`	Datum	0..1	Datum waarop de activiteit eindigt.
`locatieOmschrijving`	Tekst	0..1	Locatie van de activiteit.
`status`	Tekst	0..1	Status van de activiteit.

Relatie	Naar	Kard.	Toelichting
`organisator`	NatuurlijkPersoon	1	De persoon die de activiteit organiseert.

Vaartuig is het vaartuig waarmee een ligplaats wordt ingenomen: naamVaartuig, registratienummer, kleur, lengte, breedte en hoogte. Anders dan Voertuig in het kernmodel is een vaartuig niet aan een landelijke registratie ontleend; de gegevens komen uit de aanvraag.

Enumeraties¶

Enumeratie	Waarden
`SoortToestemming`	Vergunning · Ontheffing · Vrijstelling · InstemmingMetMelding · Maatwerkvoorschrift · Gedoogbeschikking · ErkenningOfRegistratie
`Productstatus`	Initieel · InAanvraag · Gereed · Actief · Ingetrokken · Geweigerd · Verlopen
`SoortStandplaats`	Vast · Seizoensgebonden · Incidenteel
`SoortMarktplaats`	VasteStandplaats · Dagplaats · Standwerkersplaats
`SoortGehandicaptenparkeerkaart`	Bestuurder · Passagier · Instelling

De waarden van Productstatus zijn letterlijk afgestemd op Open Product, zodat een registratie in Open Product of de Objecten API dezelfde levensloop kent.

Bevraging¶

Het bron-profiel vth.yaml beschrijft wat een gemeentelijke VTH-registratie via GBO beschikbaar stelt. Daaruit genereert de pipeline een GraphQL-SDL met één query per vergunningsoort, elk met dezelfde twee sleutels: het bsn van de houder en het vergunningnummer.

toestemming(bsn: BSN!, identificatie: Identificatie!): [Toestemming!]
overigeToestemming(bsn: BSN!, identificatie: Identificatie!): [OverigeToestemming!]
evenementenvergunning(bsn: BSN!, identificatie: Identificatie!): [Evenementenvergunning!]
straatartiestenontheffing(bsn: BSN!, identificatie: Identificatie!): [Straatartiestenontheffing!]
standplaatsvergunning(bsn: BSN!, identificatie: Identificatie!): [Standplaatsvergunning!]
marktvergunning(bsn: BSN!, identificatie: Identificatie!): [Marktvergunning!]
gehandicaptenparkeerkaart(bsn: BSN!, identificatie: Identificatie!): [Gehandicaptenparkeerkaart!]
parkeerontheffing(bsn: BSN!, identificatie: Identificatie!): [Parkeerontheffing!]
ligplaatsontheffing(bsn: BSN!, identificatie: Identificatie!): [Ligplaatsontheffing!]

toestemming levert de interface en daarmee elke soort; met een fragment op de soort komen de typespecifieke gegevens mee. De acht andere queries leveren één soort, voor afnemers die geen fragment-spreads willen schrijven.

De VTH-registratie is geen personenbron: van de houder levert zij alleen het bsn en de naam waaronder de vergunning is verleend. Omdat de aanvraag via DigiD loopt, is elke houder in de pilot een ingeschreven persoon.

Aansluiting op landelijke ontwikkelingen¶

ZGW-API's en Open Zaak. Zaak en besluit worden ongewijzigd gebruikt; de toestemming verwijst ernaar. Registratie van toestemmingen kan in de Objecten API (één objecttype per specialisatie) of in Open Product.
Uniforme Productnamenlijst (Logius). Elke uitgewerkte soort heeft een uniforme productnaam met URI en grondslag. Zodra Producttype een objecttype wordt, verwijst het daarheen, zodat gemeenten dezelfde typering gebruiken ook wanneer lokale artikelnummers of de naam verschillen.
Model-APV, Marktverordening, RVV en BABW. De definities en attributen volgen de begrippen uit deze regelingen, zodat zij herkenbaar zijn voor vergunningverleners en toezichthouders in elke gemeente.