Ga naar inhoud

Bijlage A: Verklarende woordenlijst

Term Definitie
Applicatieprofiel Een specifieke selectie en aanvulling op het generieke informatiemodel voor een concrete use case. Vergelijkbaar met OSLO-applicatieprofielen.
Attribuutsoort Een eigenschap of kenmerk van een informatieobject (MIM-term)
Basisgegeven Een gegeven dat als fundamenteel en gemeenschappelijk wordt beschouwd voor de informatiehuishouding van overheidsorganisaties en hun ketenpartners
Begrip Een eenheid van kennis die wordt gecreëerd door een unieke combinatie van kenmerken (ISO 1087)
Begrippenkader Een gestructureerde verzameling van begrippen en hun onderlinge relaties, gepubliceerd als SKOS ConceptScheme
Common Ground VNG-visie op de informatievoorziening van gemeenten, gebaseerd op het principe "data bij de bron"
Consultatieronde Een formele periode waarin stakeholders feedback kunnen geven op (een onderdeel van) GBO-Semantiek
Content negotiation HTTP-mechanisme waarmee client en server onderhandelen over het formaat van een response (bijv. HTML, Turtle, JSON-LD)
Credential Een cryptografisch ondertekende, verifieerbare verklaring over een subject (Verifiable Credential), uitwisselbaar via o.a. de EUDI-wallet
Dataminimalisatie Het principe dat niet meer gegevens worden gedeeld dan strikt noodzakelijk voor het doel; in GBO geborgd via het scope-mechanisme
DCAT-AP-NL Nederlandse toepassing van de DCAT-standaard voor datacatalogi
De-referenceable Een URI die bij opvragen daadwerkelijk nuttige informatie teruggeeft (HTML, RDF, JSON-LD)
Enumeratie Een gesloten waardelijst met voorgedefinieerde waarden
EUDI-wallet European Digital Identity Wallet — door de EU voorziene digitale portemonnee waarmee een burger gewaarmerkte gegevens (credentials) beheert en deelt
FAIR Principes voor data: Findable, Accessible, Interoperable, Reusable
FDS Federatief Datastelsel — programma voor het verbinden van overheidsdata
GBO Gemeenschappelijke Bronontsluiting — het programma dat een samenhangende set afspraken, standaarden en voorzieningen voor bronontsluiting ontwikkelt, bedoeld om te landen in bestaande stelsels
GBO-Kern Het gedeelde kernmodel: de kerngegevens die voor alle aangesloten overheidsdomeinen relevant zijn, waar sector-, client- en voorzieningenmodellen hun definities aan ontlenen. Zie Gegevensarchitectuur. Werd eerder ook GBO-Core genoemd; die schrijfwijze is vervallen.
GBO-Voorzieningen Het model van de uitwisseling zelf: wie vraagt gegevens op, op welke grondslag en wat er geleverd wordt. Zie GBO-Voorzieningenmodel.
GGM Gemeentelijk Gegevensmodel: open informatiemodel voor gemeenten, een van de inhoudelijke bronnen voor de GBO-datamodellen
Grondslag De juridische basis voor gegevensuitwisseling (toestemming of wettelijke verplichting); kernbegrip in het GBO-Begrippenkader
Informatieobject Een logische eenheid van informatie die een samenhangend geheel vormt
JSON-LD JSON for Linking Data — W3C-standaard voor het koppelen van JSON-data aan een ontologie
Linked Data Methode voor het publiceren van gestructureerde data op het web, verbonden via URI's
MIM Metamodel Informatiemodellering — Nederlandse standaard voor informatiemodellen (Geonovum). Onderscheidt 4 niveaus: semantisch, conceptueel, logisch, fysiek.
NEN 3610 Basismodel Geo-informatie — Nederlands model voor geo-gerelateerde informatieobjecten
Normatief Bindend onderdeel van de specificatie
Informatief Onderdeel ter toelichting, niet bindend
Objecttype Een kernentiteit in het informatiemodel (MIM-term)
Ontologie Een formele beschrijving van klassen, eigenschappen en relaties in OWL/RDF
OOTS Once Only Technical System — Europees systeem voor eenmalige, grensoverschrijdende uitwisseling van bewijsstukken onder de Single Digital Gateway
OSLO Open Standaarden voor Linkende Organisaties — Vlaams initiatief voor semantische interoperabiliteit. Referentiemodel voor het vocabularium/applicatieprofiel-patroon.
OWL Web Ontology Language — W3C-standaard voor ontologieën
PSA Project Start Architectuur — het architectuurkader van het programma Gemeenschappelijke Bronontsluiting (zie Kaders en standaarden)
Pseudoniem Een betekenisloze identificator die in plaats van het BSN wordt gebruikt, zodat een persoon herkenbaar is zonder diens BSN te verwerken
QEA Enterprise Architect repository-bestand
RDF Resource Description Framework — W3C-standaard voor het beschrijven van gegevens
Relatiesoort Een semantische verbinding tussen twee informatieobjecten (MIM-term)
RSGB Referentiemodel Stelsel van Gemeentelijke Basisgegevens: historische gemeentelijke baseline (onder GEMMA), een van de inhoudelijke bronnen voor de GBO-informatiemodellen
SDG Single Digital Gateway — Europese verordening voor digitale toegang tot overheidsdiensten, met OOTS als technische uitwerking
SHACL Shapes Constraint Language — W3C-standaard voor het valideren van RDF-data
SKOS Simple Knowledge Organization System — W3C-standaard voor begrippenkaders en thesauri
Stelsel Een samenhangend geheel van afspraken, standaarden, functies en voorzieningen, bijvoorbeeld het stelsel van basisregistraties. De door GBO voorgestelde stelselfuncties landen in bestaande stelsels.
Stelselfunctie Een functie die nodig is voor het ontsluiten en delen van gegevens (bijvoorbeeld catalogisering, autorisatie, toestemming); GBO werkt deze uit als afspraak, standaard of voorziening die in bestaande stelsels landt
Toestemming Het expliciete akkoord van de burger voor het opvragen van een specifieke set gegevens, gebonden aan een scope en geldigheidsduur; kernbegrip in het GBO-Begrippenkader
TOOI Thesauri en Ontologieën voor OverheidsInformatie — modulair publicatieraamwerk van de Rijksoverheid
Turtle Terse RDF Triple Language — mens-leesbaar serialisatieformaat voor RDF
UBO Uniforme Bronontsluiting — het concrete uitvoeringsproject van GBO (VNG Realisatie)
URI Uniform Resource Identifier — unieke identificatie van een resource op het web
Vocabularium Generieke, herbruikbare verzameling van klassen en properties (OSLO-term). In GBO: het generieke informatiemodel.
Waardelijst Een gedefinieerde verzameling van toegestane waarden voor een attribuut, gepubliceerd als SKOS ConceptScheme
Werkgroep Een groep van deskundigen die samen GBO-Semantiek ontwikkelen en beheren