Ga naar inhoud

Deelmodel: Waarde onroerende zaken

WOZ-objecten als fiscale eenheid voor de Wet WOZ en hun waarden per peildatum. Een WOZ-object is een samenstelling, niet identiek aan één pand of één perceel.

Kadastrale eigendom valt buiten dit deelmodel; zie Onroerende zaken. Het fysieke gebouw zelf hoort bij Adressen en gebouwen.

Diagram

GBO PlantUML class-diagram

Objecttypen

Belanghebbende

Definitie: De geregistreerde rechtsbetrekking tussen een partij en een WOZ-object, waarbij de partij voor de Wet WOZ als eigenaar, gebruiker of beide rollen heeft en daarom de WOZ-beschikking ontvangt voor het object.

Herkomst definitie: Wet WOZ art. 24 e.v. (bekendmaking beschikking), Algemene wet bestuursrecht art. 1:2 (algemeen belanghebbende-begrip) en de LV-WOZ-catalogus.

Toelichting: Belanghebbende is de fiscale tegenpartij die de WOZ-beschikking ontvangt en aanslagontvanger is voor afgeleide heffingen. De relatie kan afwijken van de BRK-tenaamstelling (juridisch eigenaar uit het Kadaster) bij erfpacht of opstal, en van de BAG-bewoner (feitelijk gebruiker uit BRP) die niet altijd fiscaal-gebruiker is. GBO gebruikt één relatie met een rol-aanduiding (Eigenaar, Gebruiker, EigenaarEnGebruiker), in plaats van twee afzonderlijke velden op het WOZ-object zoals in HC-WOZ.

MIM-veld Waarde
Naam Belanghebbende
Begrip (URI) https://begrippen.gbo-semantiek.nl/id/begrip/Belanghebbende
Herkomst WOZ
Datum opname 2026-04-28
Unieke aanduiding Samengesteld uit (Partij, WOZObject, rolBelanghebbende, datumIngang)
Populatie Alle in de LV-WOZ geregistreerde belanghebbende-relaties: eigenaars en gebruikers van WOZ-objecten, inclusief historische rollen.

Attribuutsoorten:

Naam Type Kard. Authentiek Mat. hist. Form. hist. Definitie Herkomst Toelichting
rolBelanghebbende RolBelanghebbende 1 Authentiek Ja Ja Hoedanigheid van de belanghebbende ten aanzien van het WOZ-object. LV-WOZ-catalogus Eigenaar, Gebruiker, EigenaarEnGebruiker.
aandeel Breuk 0..1 Authentiek Ja Ja Het breukdeel waarmee de partij in de rol deelneemt. LV-WOZ-catalogus Analoog aan Tenaamstelling.aandeel.
datumIngang Datum 1 Authentiek Ja Ja Datum waarop de rol is ingegaan. LV-WOZ-catalogus
datumEinde Datum 0..1 Authentiek Ja Ja Datum waarop de rol is geëindigd. LV-WOZ-catalogus Leeg betekent lopend.

Relatiesoorten (uitgaand):

Naam Doel Kard. (bron→doel) Authentiek Mat. hist. Form. hist. Toelichting
van WOZObject * → 1 Authentiek Ja Ja WOZ-object waarop de rol betrekking heeft.
is Partij * → 1 Authentiek Ja Ja Partij die de rol vervult; direct op Partij, niet via Tenaamstelling. Geldt ook voor de gebruiker zonder kadastraal recht.

WOZDeelobject

Definitie: Een afzonderlijk gewaardeerd onderdeel binnen een WOZ-object, dat een eigen gebruik of eigen waardering kent ten opzichte van het samengestelde hoofdobject.

Herkomst definitie: Uitvoeringsregeling instructie waardebepaling Wet WOZ en de Waarderingsinstructie van de Waarderingskamer.

Toelichting: Deelobjecten komen voor bij gemengd gebruik of gedifferentieerde waardering binnen één fiscale eenheid, bijvoorbeeld wonen en bedrijf in één pand. Deelobjecten zijn niet in scope van HC-WOZ v1.0; alleen via StUF-WOZ beschikbaar. In dit deelmodel staat de klasse opgenomen voor bron-compatibiliteit; verdere attribuut-uitwerking volgt bij een concrete use-case.

MIM-veld Waarde
Naam WOZDeelobject
Begrip (URI) https://begrippen.gbo-semantiek.nl/id/begrip/WOZDeelobject
Herkomst WOZ
Datum opname 2026-04-28
Unieke aanduiding deelobjectnummer binnen WOZObject
Populatie Alle in de LV-WOZ via StUF-WOZ geregistreerde deelobjecten binnen WOZ-objecten met gedifferentieerde waardering.

Attribuutsoorten:

Naam Type Kard. Authentiek Mat. hist. Form. hist. Definitie Herkomst Toelichting
deelobjectnummer Numeriek 1 Basisgegeven Nee Nee Volgnummer van het deelobject binnen het WOZ-object. LV-WOZ (StUF-WOZ)
omschrijving Tekst 0..1 Basisgegeven Nee Nee Korte beschrijving van het deelobject. LV-WOZ (StUF-WOZ)

Relatiesoorten (uitgaand):

Naam Doel Kard. (bron→doel) Authentiek Mat. hist. Form. hist. Toelichting
kent WOZWaarde 1 → 0..* Basisgegeven Nee Nee Waarden die specifiek aan het deelobject worden toegekend.

WOZObject

Definitie: De fiscale eenheid van onroerende zaak waarop de Wet waardering onroerende zaken van toepassing is: het kleinste samengestelde geheel dat als één eenheid wordt gewaardeerd voor de onroerendezaakbelasting en andere op de WOZ-waarde gebaseerde heffingen.

Herkomst definitie: Wet WOZ art. 16 (object-afbakening), Uitvoeringsbesluit Wet WOZ en de LV-WOZ-catalogus.

Toelichting: WOZ-object is een derde werkelijkheid naast de juridische (BRK-perceel of appartementsrecht) en de fysieke (BAG-pand of verblijfsobject) werkelijkheid. Een WOZ-object kan uit meerdere percelen en/of meerdere adresseerbare objecten zijn samengesteld, bijvoorbeeld kantoor met parkeerplaats, of juist uit een deel daarvan. Het wozObjectnummer is niet uniek tussen gemeenten; aanduiding (gestandaardiseerde gemeentecode plus objectnummer) of de combinatie met verantwoordelijkeGemeente levert de stabiele globale aanduiding.

MIM-veld Waarde
Naam WOZObject
Begrip (URI) https://begrippen.gbo-semantiek.nl/id/begrip/WOZObject
Herkomst WOZ
Datum opname 2026-04-28
Unieke aanduiding aanduiding (gestandaardiseerde gemeentecode + wozObjectnummer)
Populatie Alle in Nederland door gemeenten of belastingsamenwerkingen in de Landelijke Voorziening WOZ geregistreerde WOZ-objecten, inclusief actuele en historische objecten.

Attribuutsoorten:

Naam Type Kard. Authentiek Mat. hist. Form. hist. Definitie Herkomst Toelichting
wozObjectnummer Numeriek 1 Authentiek Ja Ja WOZ-eigen objectnummer binnen een gemeente. LV-WOZ-catalogus Niet uniek tussen gemeenten.
aanduiding ObjectAanduiding 1 Authentiek Ja Ja Gestandaardiseerde aanduiding bestaande uit gemeentecode en objectnummer. LV-WOZ-catalogus HC-conform; stabiele globale aanduiding.
verantwoordelijkeGemeente Codelijst~LT33 1 Authentiek Ja Ja Gemeente die verantwoordelijk is voor de waardering. LV-WOZ-catalogus Essentieel wegens niet-uniciteit wozObjectnummer over gemeenten.
grondoppervlakte Numeriek 0..1 Basisgegeven Ja Ja Oppervlakte van de bij het object behorende grond in m². LV-WOZ-catalogus
gebruikscode Codelijst~WOZ 0..1 Basisgegeven Ja Ja Type gebruik van het object. LV-WOZ-catalogus Woning, winkel, kantoor en dergelijke.
statusWOZObject StatusWOZObject 1 Basisgegeven Ja Ja Levenscyclus-status van het WOZ-object. LV-WOZ-catalogus Actief, VervallenVoorWOZ.

Draagt het Voorkomen-mixin (bitemporeel patroon; zie sectie Patronen).

Relatiesoorten (uitgaand):

Naam Doel Kard. (bron→doel) Authentiek Mat. hist. Form. hist. Toelichting
kent WOZWaarde 1 → 1..* Authentiek Ja Ja Vastgestelde waarden door de tijd; één per peildatum-instantie.
bevat WOZDeelobject 1 → 0..* Basisgegeven Ja Ja Afzonderlijk gewaardeerde onderdelen binnen het hoofdobject.
refereert AdresseerbaarObject 1 → 1..* Basisgegeven Ja Ja Eén of meer BAG-adresseerbare objecten die samen het WOZ-object vormen.
ligtOp Perceel 0.. → 1.. Basisgegeven Ja Ja Eén of meer BRK-percelen waarop de fiscale eenheid ligt.

WOZWaarde

Definitie: De op grond van de Wet waardering onroerende zaken vastgestelde waarde van een WOZ-object op een waardepeildatum, voor een aaneengesloten periode van geldigheid, vastgelegd in een WOZ-beschikking.

Herkomst definitie: Wet WOZ art. 17 en 18 (waardebepaling), art. 22 (beschikking), de Uitvoeringsregeling instructie waardebepaling Wet WOZ en de LV-WOZ-catalogus.

Toelichting: WOZ-waarde is een onveranderlijke feitstelling per peildatum: gegeven een waardepeildatum en een geldigheidsperiode geldt één vastgestelde waarde. Wijziging van die waarde, bijvoorbeeld na bezwaar of beroep, leidt tot een nieuwe WOZ-waarde, niet tot aanpassing van de bestaande. Eén WOZ-object kent door de tijd meerdere WOZ-waarden; historie staat centraal. De keten beschikkingsStatussen[] (ConceptBeschikking, DefinitieveBeschikking, Bezwaar, Beroep, HogerBeroep, Onherroepelijk) legt het procesverloop per WOZ-waarde vast.

MIM-veld Waarde
Naam WOZWaarde
Alias Waarde (HC-WOZ-naam zonder WOZ-prefix)
Begrip (URI) https://begrippen.gbo-semantiek.nl/id/begrip/WOZWaarde
Herkomst WOZ
Datum opname 2026-04-28
Unieke aanduiding Samengesteld uit (WOZObject, waardepeildatum)
Populatie Alle voor WOZ-objecten in Nederland vastgestelde waarden: concept, voorlopig en definitief, inclusief bezwaar- en beroep-correcties.

Attribuutsoorten:

Naam Type Kard. Authentiek Mat. hist. Form. hist. Definitie Herkomst Toelichting
vastgesteldeWaarde Bedrag 1 Authentiek Nee Nee De vastgestelde waarde van het WOZ-object op de peildatum. LV-WOZ-catalogus
waardepeildatum Datum 1 Authentiek Nee Nee Datum waarnaar de waarde is bepaald. LV-WOZ-catalogus Typisch 1 januari van het voorgaande jaar.
ingangsdatum Datum 1 Authentiek Nee Nee Datum vanaf wanneer de waarde geldigheid heeft. LV-WOZ-catalogus Materiële geldigheid.
einddatum Datum 0..1 Basisgegeven Nee Nee Datum waarop de waarde vervalt. LV-WOZ-catalogus
beschikkingsnummer Identificatie 0..1 Authentiek Nee Nee Identificatie van de WOZ-beschikking. LV-WOZ-catalogus
statusWOZWaarde StatusWOZWaarde 1 Basisgegeven Nee Nee Vaststellingsstatus van de waarde. LV-WOZ-catalogus DefinitiefVastgesteld, VoorlopigVastgesteld, Vervallen.
beschikkingsStatussen BeschikkingStatus 1..* Basisgegeven Nee Nee Chronologische statussen die de beschikking heeft doorlopen. LV-WOZ-catalogus HC-conforme rijke modellering.
indicatieBezwaarBeroep Indicatie 1 Basisgegeven Nee Nee Geeft aan of een bezwaar of beroep loopt tegen de beschikking. LV-WOZ-catalogus

Op WOZ-waarde wordt geen historie binnen één registratie bijgehouden: het tijdsverloop ontstaat door opvolgende beschikkingen (nieuwe WOZ-waarden) en via de beschikkingsStatussen[]-keten.

Relatiesoorten (uitgaand):

WOZWaarde kent geen eigen uitgaande relaties; de relaties zijn inkomend vanuit WOZObject.kent en WOZDeelobject.kent.

Enumeraties

BeschikkingStatus

Definitie: Chronologische statussen die een WOZ-beschikking doorloopt vanaf concept tot onherroepelijk worden.

Herkomst definitie: Wet WOZ art. 22 en art. 24 e.v. (beschikking en bekendmaking), Algemene wet bestuursrecht hoofdstuk 6 en 7 (bezwaar en beroep) en de LV-WOZ-catalogus.

Toelichting: De keten legt het procesverloop per WOZ-waarde vast, zodat naast de actuele status ook eerdere stadia traceerbaar blijven. Een nieuwe beschikkingsstatus voegt een rij toe aan de keten en vervangt geen eerdere waarde.

MIM-veld Waarde
Naam BeschikkingStatus
Begrip (URI) https://begrippen.gbo-semantiek.nl/id/begrip/BeschikkingStatus
Herkomst WOZ
Datum opname 2026-04-28

Gebruikt door: WOZWaarde.beschikkingsStatussen.

Waarden:

Naam Definitie Toelichting
Beroep Tegen de beschikking is beroep ingesteld bij de rechter. Volgt op een afgewezen of gedeeltelijk afgewezen bezwaar.
Bezwaar Tegen de beschikking is bezwaar gemaakt bij de gemeente. Eerste stap van het rechtsmiddelentraject.
ConceptBeschikking De beschikking is in voorbereiding en nog niet aan de belanghebbende bekendgemaakt. Interne werkstatus voor de gemeente.
DefinitieveBeschikking De beschikking is vastgesteld en aan de belanghebbende bekendgemaakt. Reguliere eindstatus zolang geen rechtsmiddel wordt ingezet.
HogerBeroep Tegen de uitspraak in beroep is hoger beroep ingesteld. Behandeling door het gerechtshof.
Onherroepelijk De beschikking staat juridisch vast en is niet meer voor rechtsmiddelen vatbaar. Bezwaar- en beroepstermijn is verstreken of alle rechtsmiddelen zijn uitgeput.

RolBelanghebbende

Definitie: Hoedanigheid waarin een partij voor de Wet WOZ bij een WOZ-object betrokken is.

Herkomst definitie: Wet WOZ art. 24 (bekendmaking beschikking aan belanghebbenden) en de LV-WOZ-catalogus.

Toelichting: GBO gebruikt één rol-aanduiding op de Belanghebbende-relatie, in plaats van afzonderlijke eigenaars- en gebruikersrelaties op het WOZ-object. Eén partij kan tegelijk eigenaar en gebruiker zijn; dat wordt met de gecombineerde waarde uitgedrukt.

MIM-veld Waarde
Naam RolBelanghebbende
Begrip (URI) https://begrippen.gbo-semantiek.nl/id/begrip/RolBelanghebbende
Herkomst WOZ
Datum opname 2026-04-28

Gebruikt door: Belanghebbende.rolBelanghebbende.

Waarden:

Naam Definitie Toelichting
Eigenaar De partij is voor de Wet WOZ eigenaar van het WOZ-object. Ontvangt de eigenaarsbeschikking; basis voor onroerendezaakbelasting eigenaarsdeel.
EigenaarEnGebruiker De partij is voor de Wet WOZ zowel eigenaar als gebruiker van het WOZ-object. Typisch bij eigenaar-bewoner van een woning.
Gebruiker De partij is voor de Wet WOZ gebruiker van het WOZ-object. Ontvangt de gebruikersbeschikking; relevant voor niet-woningen.

StatusWOZObject

Definitie: Levenscyclus-status van een WOZ-object binnen de Landelijke Voorziening WOZ.

Herkomst definitie: LV-WOZ-catalogus en de Waarderingsinstructie van de Waarderingskamer.

Toelichting: De status geeft aan of het object nog meedoet in de WOZ-administratie of buiten gebruik is gesteld voor de WOZ. Een vervallen WOZ-object blijft in de historie aanwezig voor terugkijk-bevragingen.

MIM-veld Waarde
Naam StatusWOZObject
Begrip (URI) https://begrippen.gbo-semantiek.nl/id/begrip/StatusWOZObject
Herkomst WOZ
Datum opname 2026-04-28

Gebruikt door: WOZObject.statusWOZObject.

Waarden:

Naam Definitie Toelichting
Actief Het WOZ-object is actueel in gebruik voor de waardering. Reguliere status voor een lopend object.
VervallenVoorWOZ Het WOZ-object is voor de WOZ niet langer in gebruik. Bijvoorbeeld na samenvoeging, splitsing of sloop; historie blijft beschikbaar.

StatusWOZWaarde

Definitie: Vaststellingsstatus van een WOZ-waarde voor een waardepeildatum.

Herkomst definitie: Wet WOZ art. 22 (beschikking), de Uitvoeringsregeling instructie waardebepaling Wet WOZ en de LV-WOZ-catalogus.

Toelichting: De status onderscheidt voorlopige van definitief vastgestelde waarden en markeert vervallen waarden, zodat afnemers weten welke waarde rechtsgeldig is. Een gewijzigde waarde na bezwaar of beroep leidt tot een nieuwe WOZ-waarde met een eigen status.

MIM-veld Waarde
Naam StatusWOZWaarde
Begrip (URI) https://begrippen.gbo-semantiek.nl/id/begrip/StatusWOZWaarde
Herkomst WOZ
Datum opname 2026-04-28

Gebruikt door: WOZWaarde.statusWOZWaarde.

Waarden:

Naam Definitie Toelichting
DefinitiefVastgesteld De waarde is definitief vastgesteld en is rechtsgeldig. Reguliere status na bekendmaking van de definitieve beschikking.
Vervallen De waarde is komen te vervallen. Bijvoorbeeld door correctie via een nieuwe beschikking of na herziening na bezwaar of beroep.
VoorlopigVastgesteld De waarde is voorlopig vastgesteld in afwachting van definitieve vaststelling. Wordt gebruikt voorafgaand aan de definitieve beschikking.

Codelijsten

Deelmodel-specifieke codelijsten. LT 33 Gemeenten (WOZObject.verantwoordelijkeGemeente) wordt gedeeld met de gemeente-typering in Adressen en gebouwen; stelselbrede codelijsten staan op de Datatypes en codelijsten.

Codelijst Bron / beheerder GBO-typering Gebruikt door
WOZ Gebruikscode Waarderingskamer Codelijst~WOZ WOZObject.gebruikscode (functioneel gebruik van het WOZ-object, bijvoorbeeld woning, kantoor, agrarisch object).

De WOZ-gebruikscodes worden vastgesteld door de Waarderingskamer en zijn onderdeel van de LV-WOZ-catalogus (gegevensbeschrijving en stuf-/REST-koppelvlak).

Onderhoudsritme

Codelijst Mutatieritme Bron
WOZ Gebruikscode Sporadisch Waarderingskamer

Stelselkoppelingen

  • Adressen en gebouwen: WOZ-object refereert AdresseerbaarObject(en): één WOZ-object kan meerdere AO's omvatten (kantoor + parkeerplaats).
  • Onroerende zaken: WOZ-object ligt op Perceel(en): één of meer percelen vormen de fiscale eenheid.
  • Personen en Bedrijven en instellingen: de Belanghebbende is een NatuurlijkPersoon of NietNatuurlijkPersoon via het Partij-supertype.

Bron

Autoritatieve bron: WOZ (Basisregistratie Waarde Onroerende Zaken). Bronhouders zijn gemeenten (uitvoering vaak via belastingsamenwerking); landelijke voorziening LV-WOZ ontsluit gegevens, toezicht door de Waarderingskamer. Wet WOZ, Uitvoeringsbesluit Wet WOZ en Uitvoeringsregeling instructie waardebepaling Wet WOZ zijn normatief. Onder Haal Centraal: WOZ Bevragen API.

Het Core-model is rijker dan HC-WOZ op een aantal punten: WOZDeelobject, volledige peildatum-historie en gebruikscode/status; voor die data blijft StUF-WOZ naast HC bestaan.